Το εγχείρημα Μικρός Ντουνιάς

Ο Μικρός Ντουνιάς είναι ένα παιδαγωγικό εγχείρημα στη Μυτιλήνη της Λέσβου. Καθημερινά, παιδιά ντόπιων και προσφύγων πρώτης παιδικής ηλικίας παίζουν και μαθαίνουν μαζί στο δασάκι του ανοιχτού χώρου φιλοξενίας προσφύγων Lesvos Solidarity.  Γονείς, παιδαγωγοί και παιδιά διαμορφώνουμε  τη ζωή και τη μάθηση στο Μικρό Ντουνιά συλλογικά και πέρα από οποιαδήποτε μορφή διάκρισης. Σεβόμαστε το ρυθμό, τις ανάγκες και τις επιθυμίες κάθε ατόμου, ενθαρρύνοντας την ελευθερία επιλογής και την αυτορρύθμιση. Η υπαίθρια μάθηση μας φέρνει κοντά στα πλάσματα και τα στοιχεία της φύσης ενδυναμώνοντας τις σχέσεις με το κάθε τι γύρω μας.

Τι κάνουμε;

Παίζουμε...

Το παιχνίδι ως δραστηριότητα εμπλέκει τον παίκτη/την παίκτρια ολιστικά, επιφέροντας ισορροπία και αρμονία σώματος και ψυχής και προωθώντας την ενεργητικότητα αντί της παθητικότητας. Καλλιεργεί τον αυθορμητισμό, τη δημιουργικότητα και τη φαντασία.

Στη διάρκεια του παιχνιδιού, τα απρόοπτα αφθονούν – το ίδιο και οι στιγμές κατά τις οποίες οι σχέσεις μεταξύ παικτών/-τριών δοκιμάζονται. Οι παίκτες/-τριες καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτές τις καταστάσεις, δίνοντας απαντήσεις και δημιουργικές λύσεις. Επιπλέον, δοκιμάζοντας τις ικανότητες τους και παίρνοντας ρίσκα, μαθαίνουν να ανταπεξέρχονται σε καταστάσεις και προκλήσεις και αποκτούν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και τις ικανότητες τους.

Το παιχνίδι είναι ένα βήμα έξω από την κανονική ζωή και μέσα σε μια άλλη πραγματικότητα με διαφορετικές λειτουργίες και αποτελέσματα - λιγότερο συγκεκριμένη, πιο ανοιχτή και πιο ελεύθερη. Θέλουμε τα παιδιά μας να περνούν πολλές ώρες την ημέρα σε αυτόν το σοβαρό και συνάμα διασκεδαστικό, αληθινό και ταυτόχρονα κατασκευασμένο από τα ίδια κόσμο.


...και μαθαίνουμε...

Αντιλαμβανόμαστε τη μάθηση σαν μια διαδικασία που διεγείρει όλες τις αισθήσεις και συνδέεται με το μυαλό, το σώμα και την ψυχή. Αναγνωρίζουμε ότι συμβαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας σε πολλά διαφορετικά πλαίσια. Θεωρούμε άστοχους τυχόν διαχωρισμούς με βάση την ηλικία, αφού όλοι/-ες μπορούν να μάθουν από όλες/-ους.


Όσο κοινότυπο κι αν ακούγεται, τα παιδιά διαθέτουν μια έμφυτη περιέργεια· στόχος μας είναι η περιέργεια αυτή να αποκτήσει γερές ρίζες και να ανθίσει. Η μάθηση στο Μικρό Ντουνιά βασίζεται στη δράση, το βίωμα και την εξερεύνηση. Προσπαθούμε να έχουμε πάντα ένα αυτί κι ένα μάτι ανοιχτό για να αντιλαμβανόμαστε τι θέλει να μάθει το κάθε παιδί και να το συντροφεύουμε στην έρευνα του. Από εκεί και πέρα, η συνεργατική διάσταση της μάθησης αναδύεται αυτόματα, αφού οι μαθησιακές ιδέες και ανάγκες του καθενός/της καθεμίας εύκολα εμπνέουν τους/τις γύρω του.


...στη φύση

Η επαφή με τη φύση έχει τεράστια σημασία για την ευεξία, την ανάπτυξη, τη μάθηση. Θέλουμε τα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να εξερευνούν, να παρατηρούν, να παίζουν και να κινούνται σε φυσικούς χώρους καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου (όπως ισχυρίζονται οι κάτοικοι των Σκανδιναβικών χωρών, δεν υπάρχει κακός καιρός, υπάρχουν ακατάλληλα ρούχα!). Όντας σε συνεχή επαφή με τη φύση, τα παιδιά μαθαίνουν να την κατανοούν και να την εμπιστεύονται, να τη σέβονται και να την αγαπούν, να ζουν σε αρμονία μαζί της.


Πώς;

Στα ελληνικά και τα αγγλικά, με σεβασμό κι ενδιαφέρον για κάθε μητρική γλώσσα

Εκτός από τη γλώσσα του σώματος, οι κύριες γλώσσες επικοινωνίας στο Μικρό Ντουνιά είναι τα ελληνικά και τα αγγλικά. Στο μέτρο του δυνατού, εντάσσουμε στην καθημερινότητα μας τις περαιτέρω μητρικές γλώσσες που φέρουν μαζί τους τα παιδιά και οι γονείς τους – όπως αναφέραμε ήδη, στόχος μας είναι να μαθαίνουμε διαρκώς ο ένας απ’ τον άλλο. Η λεκτική επικοινωνία σε πάνω από μία γλώσσες εμπλουτίζει την καθημερινότητα μας και διευρύνει την οπτική μας για τον κόσμο.


Ελευθερία επιλογής & δικαίωμα στη συμμετοχή

Δημιουργούμε ένα πλαίσιο όπου τα παιδιά μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους. Θεωρούμε ότι μόνο το ίδιο το παιδί είναι σε θέση να αναγνωρίσει την εκάστοτε ανάγκη του - η διαδικασία πλήρωσής της ξεκινά από το ίδιο και υποστηρίζεται από τους ανθρώπους που το συντροφεύουν.
Τα παιδιά είναι ελεύθερα να επιλέξουν πού θα βρίσκονται, με τι θα ασχοληθούν ή αν θα ξεκουραστούν. Παρατηρούμε ότι το παραπάνω δε λειτουργεί εις βάρος του ομαδικού πνεύματος, αφού τα παιδιά λειτουργούν ομαδικά όταν το χρειάζονται και όχι όταν τους επιβάλλεται.

Θεωρούμε αναγκαίο τα παιδιά να έχουν το δικαίωμα και τα μέσα να επηρεάζουν όλες τις παραμέτρους της ζωής τους. Γι’ αυτό, τα στηρίζουμε όσο καλύτερα μπορούμε στο να εκφράσουν τις απόψεις τους και να πραγματοποιήσουν τις επιθυμίες τους.


Αίσθημα ασφάλειας. Νιώθοντας ότι με βλέπουν, με ακούν και με σέβονται.

Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον, όπου κάθε παιδί νιώθει ασφάλεια· μια ομάδα, στην οποία κάθε παιδί νιώθει ότι ανήκει. Πιστεύουμε ότι τα παραπάνω αισθήματα μπορούν να βιωθούν μέσα σε ένα φιλικό και γεμάτο κατανόηση περιβάλλον, όπου αναπτύσσονται σταθερές και στενές ανθρώπινες σχέσεις. Κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να καλωσορίσουμε το κάθε παιδί με ζεστασιά και αγάπη και να το βοηθήσουμε να νιώσει εμπιστοσύνη και ασφάλεια. Δεσμευόμαστε να σεβαστούμε την ταυτότητα, το βιορυθμό, τις ικανότητες, τα δικαιώματα και τις ανάγκες του καθενός και της καθεμίας ξεχωριστά.


Ισότητα & ενσωμάτωση

Ο Μικρός Ντουνιάς αντιτάσσεται ενεργά σε κάθε μορφής διάκριση. Όλοι και όλες μαζί, εξασφαλίζουμε ότι το κάθε παιδί και η οικογένειά του γίνονται σεβαστά στη διαφορετικότητά τους - ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου, ικανοτήτων, ηλικίας, κ.ο.κ. Έτσι, φτάνουμε πιο κοντά σε έναν από τους βασικούς μας στόχους: να βοηθήσουμε τον καθένα/την καθεμία να αναπτύξει εμπιστοσύνη στον εαυτό του/της και στην προσωπική, γλωσσική και πολιτισμική του/της ταυτότητα.